काठमाडौं। कुनै समय अत्यन्त सुदृढ र एकीकृत शक्ति मानिएको नेकपा (एमाले) यतिबेला गहिरिँदो आन्तरिक विभाजनको सङ्कटमा प्रवेश गरेको छ। पछिल्ला घटनाक्रमले पार्टीभित्र नेतृत्व, विचारधारा र कार्यशैली तीनै तहमा असन्तुलन देखिएको विश्लेषण हुन थालेको छ।
विशेषगरी पार्टी अध्यक्ष केपी शर्मा ओली को हिरासत र त्यसपछिको राजनीतिक सक्रियताले पार्टीलाई थप अस्थिर बनाएको देखिन्छ। यसबीच नेतृत्व हस्तान्तरणको बहस औपचारिक नभए पनि व्यवहारमा तीव्र बन्दै गएको छ। वरिष्ठ नेताहरूबीच समन्वय कमजोर हुँदा निर्णय प्रक्रिया समेत प्रभावित भएको स्रोतहरू बताउँछन्।
नेतृत्वको दोस्रो पुस्तामा उत्रिने प्रतिस्पर्धा अहिले निर्णायक मोडमा पुगेको छ। उपाध्यक्ष विष्णु पौडेल र महासचिव शंकर पोखरेल बीचको शक्ति सन्तुलनले पार्टीको आगामी मार्गचित्र तय गर्ने देखिएको छ। एक पक्षले स्थायित्व र निरन्तरतालाई जोड दिँदै आएको छ भने अर्को पक्षले संरचनात्मक सुधार र नयाँ रणनीतिक दिशाको आवश्यकता औंल्याउँदै आएको छ।
यता, अध्यक्ष अनुपस्थित हुँदा रामबहादुर थापा ‘बादल’ लाई कार्यवाहक जिम्मेवारी दिइएको निर्णयले पनि पार्टीभित्र असन्तुष्टि बढाएको छ। संस्थापन इतर नेताहरूले यसलाई परम्परागत प्रक्रिया विपरीतको कदम भन्दै प्रश्न उठाएका छन्, जसले आन्तरिक विश्वासमा दरार ल्याएको छ।
पार्टीभित्रको अर्को जटिल पक्ष भनेको नयाँ पुस्तासँगको सम्बन्ध हो। युवा नेताहरू जस्तै योगेश भट्टराई र गोकर्ण विष्ट ले बदलिँदो सामाजिक–राजनीतिक चेतनालाई सम्बोधन गर्नुपर्ने धारणा राख्दै आएका छन्। तर, संस्थापन पक्षले सडक आन्दोलन र बाह्य प्रभावलाई शंका दृष्टिले हेर्दा पार्टीभित्र वैचारिक टकराव बढ्दो अवस्थामा पुगेको छ।
त्यसैगरी, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र कूटनीतिक सन्तुलनका विषयमा पनि एमालेभित्र फरक धारणा देखिएको छ। एक समूहले परम्परागत छिमेकी सन्तुलनलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने तर्क राख्दा अर्को समूहले विश्व राजनीतिक परिवेशअनुसार लचकता अपनाउनुपर्ने बताउँदै आएको छ।
समग्रमा, एमाले अहिले केवल नेतृत्व परिवर्तनको बहसमा सीमित छैन, बरु यसको भविष्यको राजनीतिक दिशा, संगठनात्मक स्वरूप र जनाधार पुनर्संरचनासँग जोडिएको गम्भीर मोडमा उभिएको देखिन्छ।