जनकपुरधाम । विश्वप्रसिद्ध धार्मिक तथा सांस्कृतिक धरोहरका रूपमा परिचित जानकी मन्दिरसँग सम्बन्धित जग्गामा अनधिकृत रूपमा पसल सञ्चालन गर्न दिई ठूलो रकम असुल गरिएको भन्ने आरोप सार्वजनिक भएपछि जनकपुरधाममा नयाँ विवाद उत्पन्न भएको छ। स्थानीयवासी, धार्मिक अभियन्ता तथा सरोकारवालाहरूले जानकी मन्दिरका महन्थ तपेश्वर दास वैष्णव र मानमहन्थ रामरोशन दास वैष्णवको नेतृत्वमा मन्दिर परिसर तथा मन्दिरको स्वामित्वमा रहेको क्षेत्रभित्र अस्थायी पसल राख्न अनुमति दिँदै करिब पाँच लाख रुपैयाँसम्म रकम उठाइएको आरोप लगाएका छन्। यद्यपि, यस आरोपबारे सम्बन्धित महन्थहरूको आधिकारिक प्रतिक्रिया सार्वजनिक भएको पुष्टि भएको छैन।
आरोप सार्वजनिक भएसँगै धार्मिक आस्थाको केन्द्र मानिने जानकी मन्दिरको गरिमा, सम्पत्ति व्यवस्थापन र आर्थिक पारदर्शितामाथि गम्भीर प्रश्न उठेको छ। स्थानीयवासीहरूले मन्दिरको नाममा संकलन गरिएको भनिएको रकम कहाँ प्रयोग भयो, त्यसको हिसाब–किताब सार्वजनिक गर्नुपर्ने तथा सम्पूर्ण आर्थिक गतिविधिको निष्पक्ष छानबिन हुनुपर्ने माग गरेका छन्।
यस विषयमा मधेश प्रदेश सरकारका गृहमन्त्री फकिरा महतोले धार्मिक सम्पदा, सार्वजनिक सम्पत्ति र मन्दिरको गरिमामाथि कुनै पनि प्रकारको अनियमितता भएको पाइए कानुनअनुसार कारबाही गरिने बताएका छन्। उनले धार्मिक आस्थासँग जोडिएका संस्थाहरूले पूर्ण पारदर्शिता अपनाउनुपर्ने उल्लेख गर्दै प्राप्त उजुरीका आधारमा सम्बन्धित निकायमार्फत तथ्यगत अनुसन्धान गरिने र दोषी देखिए कानुनी दायरामा ल्याइने बताएका छन्।
जानकी मन्दिर नेपालकै प्रमुख धार्मिक तीर्थस्थलमध्ये एक हो जहाँ हरेक वर्ष लाखौं स्वदेशी तथा विदेशी श्रद्धालु दर्शनका लागि आउने गर्छन्। यस्तो ऐतिहासिक र धार्मिक महत्वको सम्पदाको व्यवस्थापनमा कुनै पनि प्रकारको आर्थिक अपारदर्शिता वा अनियमितता भए त्यसले मन्दिरको प्रतिष्ठामात्र होइन, समग्र धार्मिक पर्यटन र जनविश्वासमा समेत नकारात्मक असर पर्ने सरोकारवालाहरूको भनाइ छ।
यसैबीच स्थानीय नागरिक, सामाजिक अभियन्ता तथा विभिन्न धार्मिक संघसंस्थाले सम्पूर्ण घटनाको निष्पक्ष छानबिन गरी वास्तविकता सार्वजनिक गर्न, मन्दिरको सम्पत्ति संरक्षण गर्न तथा भविष्यमा यस्ता विवाद दोहोरिन नदिन स्पष्ट कार्यविधि लागू गर्न सरकारसँग माग गरेका छन्। उनीहरूले धार्मिक संस्थाको नाममा हुने आर्थिक गतिविधि पारदर्शी र जवाफदेही हुनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
